طلاق توافقی، به عنوان یکی از سریع‌ترین و کم‌تنش‌ترین روش‌های پایان زندگی مشترک در نظام حقوقی ایران، بر پایه توافق کامل زوجین در خصوص تمامی مسائل مالی (مانند مهریه، نفقه گذشته و آینده، اجرت‌المثل ایام زوجیت، نحله و جهیزیه) و غیرمالی (مانند حضانت، ملاقات و نفقه فرزندان) استوار است. این فرآیند، مطابق مواد قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱ و رویه‌های قضایی جاری در سال ۱۴۰۴، نیازمند رعایت تشریفات قانونی خاص است.
هدف قانونگذار از الزامات مشاوره، حفظ بنیان خانواده و جلوگیری از تصمیمات عجولانه است، اما در صورت اصرار زوجین بر جدایی، دادگاه گواهی عدم امکان سازش صادر می‌کند.
در سال ۱۴۰۴، هیچ تغییر اساسی در قوانین طلاق توافقی رخ نداده و رویه‌های پیشین همچنان حاکم است که در ادامه به تفصیل توضیح داده می‌شود.
مدارک لازم برای شروع فرآیند طلاق توافقی:

پیش از هر اقدامی، زوجین باید مدارک زیر را آماده کنند:
– اصل و کپی سند ازدواج (عقدنامه)
-اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی هر دو طرف
– توافق‌نامه کتبی زوجین در خصوص مسائل مالی و غیرمالی (توصیه می‌شود توسط وکیل یا مشاور حقوقی تنظیم شود تا از ابهامات جلوگیری گردد).

در موارد خاص: وکالت‌نامه طلاق (اگر زوجه حق وکالت در طلاق داشته باشد) یا گواهی عدم بارداری/بکارت (برای مرحله نهایی ثبت)
علاوه بر این، ثبت‌نام در سامانه ثنا (ابلاغ الکترونیکی قوه قضائیه) برای هر دو طرف الزامی است تا ابلاغیه‌ها به صورت الکترونیکی ارسال شود.

روش‌های اخذ رأی طلاق توافقی در سال ۱۴۰۴
دو روش اصلی وجود دارد که انتخاب آن‌ها به شرایط زوجین، محل اقامت و تمایل به گذراندن مشاوره بستگی دارد:
۱. روش استاندارد با مشاوره پیش از دادخواست (سراسری و اجباری در اکثر شهرها) این روش، بر اساس تفاهم قوه قضائیه و سازمان بهزیستی، الزامی است و هدف آن بررسی امکان سازش است.
• زوجین ابتدا در سامانه تصمیم سازمان بهزیستی (به نشانی zaman.behzisti.net) ثبت‌نام می‌کنند و نوبت مشاوره دریافت می‌نمایند.
جلسات مشاوره معمولاً ۳ تا ۵ جلسه (در بازه زمانی حدود ۴۵ روز) برگزار می‌شود. هزینه هر جلسه بر اساس تعرفه‌های بهزیستی محاسبه می‌گردد.
در پایان، اگر زوجین بر طلاق اصرار ورزند، گواهی عدم انصراف از طلاق صادر می‌شود.
این گواهی برای ثبت دادخواست طلاق توافقی در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ضروری است.

نکته مهم: حتی با وجود وکیل، حضور زوجین در جلسات مشاوره اجباری است، مگر در موارد استثنایی مانند اقامت در خارج از کشور (که امکان صدور گواهی بدون حضور فیزیکی وجود دارد) یا سپردن امور به وکیل با وکالت‌نامه کامل.
۲. روش بدون مشاوره پیشین (رویه عملی در تهران و برخی کلان‌شهرها) این روش، که عمدتاً توسط وکلای متخصص استفاده می‌شود، بر پایه ثبت دادخواست یک‌طرفه و تبدیل آن به توافقی در دادگاه استوار است.
دادخواست ابتدا به صورت یک‌طرفه (از سوی زوج یا زوجه) در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ثبت می‌گردد.
در جلسه دادگاه، زوجین توافق خود را اعلام کرده و پرونده به توافقی تبدیل می‌شود.
در این روش، مشاوره پیشین الزامی نیست و فرآیند سریع‌تر پیش می‌رود.